Hoeveel ventilatie per kamer? De regels in gewone taal

Een kamer in een bestaand huis moet volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) minstens 0,7 dm³ verse lucht per seconde per m² vloer kunnen krijgen, met een minimum van 7 dm³ per seconde. Voor een slaapkamer van 12 m² is dat ongeveer 30 m³ per uur. Een kamer met een kookplaat vraagt minstens 21 dm³ per seconde.^Bbl

Drie begrippen vooraf

Het Bbl is de opvolger van het Bouwbesluit 2012. Het gebruikt eigen woorden. Met deze drie lees je de regels zonder moeite.

Verblijfsruimte

Een kamer waar je verblijft: woonkamer, slaapkamer, keuken met eettafel, studeerkamer. Gang, wc, badkamer en berging horen er niet bij.

Verblijfsgebied

Een groter deel van de woning waar een of meer verblijfsruimten in liggen. Dit begrip speelt vooral bij nieuwbouw.

dm³/s

Kubieke decimeter per seconde: een liter lucht per seconde. 1 dm³/s is 3,6 m³ per uur.

De capaciteit is wat een rooster of raam maximaal kan doorlaten, niet wat er op elk moment doorheen gaat. Een rooster dat het kan, maar dichtstaat, helpt niet. Daarom zegt Milieu Centraal: laat roosters altijd open.^MC

De regel voor een bestaand huis

Voor een woning die er al staat, geldt artikel 3.67 van het Bbl. In gewone taal:^Bbl

• Elke kamer waar je verblijft, krijgt minstens 0,7 dm³/s per m² vloer, en nooit minder dan 7 dm³/s.
• Een kamer met een kooktoestel krijgt minstens 21 dm³/s.
• Een wc krijgt minstens 7 dm³/s en een badkamer minstens 14 dm³/s.
• Bij een bestaand huis wordt de capaciteit bepaald volgens de norm NEN 8087.

Bij een wc en badkamer gaat het om de afvoer. Die regel je met een ventiel of een badkamerventilator, niet met een rooster. Voor de toevoer in je woonkamer en slaapkamers is het rooster wel de hoofdrolspeler.

De regel voor nieuwbouw

Voor een nieuw huis geldt artikel 4.122, met een paar extra eisen:^Bbl

• Een verblijfsgebied krijgt minstens 0,9 dm³/s per m², een verblijfsruimte minstens 0,7 dm³/s per m². Beide minimaal 7 dm³/s.
• Kooktoestel, wc en badkamer: 21, 7 en 14 dm³/s, net als bij bestaande bouw.
• De verse lucht komt rechtstreeks van buiten. Hoogstens de helft mag via een andere ruimte van de eigen woning komen.
• De luchtsnelheid in de leefzone mag niet hoger zijn dan 0,2 m/s. Dat is de eis tegen tocht.
• Een natuurlijke toevoer, zoals een rooster, moet regelbaar zijn, en mag zelfregelend zijn.

De capaciteit wordt bij nieuwbouw bepaald volgens NEN 1087.^IPLO Verbouw je, dan kan voor het verbouwde deel een ander niveau gelden dan voor de rest van het huis. Vraag dat bij een vergunningaanvraag na bij je gemeente.

Vijf voorbeeldkamers

Wat betekent dat voor jouw huis? Hieronder vijf kamers, uitgerekend met de regel voor een kamer in een bestaand huis. Dat is een berekening van de redactie: vloeroppervlak keer 0,7, met het minimum van 7, en daarna keer 3,6 voor kuub per uur.^Bbl

Een kleine slaapkamer van 8 m² komt uit op 5,6 dm³/s, maar het minimum van 7 dm³/s geldt. Bij een woonkamer met open keuken van 40 m² kom je op 28 dm³/s. Dat is al meer dan de 21 die voor een kooktoestel geldt. Is de kamer kleiner, dan wint de eis voor het kooktoestel.

Tel je de kamers van een rijtjeshuis op, dan zie je hoeveel lucht er in totaal binnen moet kunnen komen. Neem een woonkamer met open keuken van 40 m², twee slaapkamers van 12 m² en een kleine slaapkamer van 8 m². Dat is samen 28 plus 8,4 plus 8,4 plus 7, dus bijna 52 dm³/s. Dat is ruim 185 m³ per uur, verdeeld over vier kamers en minstens vier roosters. Ook dit is een berekening van de redactie, met de regel voor een bestaand huis.^Bbl

Wat dit zegt over je rooster

Een rooster heeft een capaciteit, meestal per strekkende meter. Die staat in de gegevens van de fabrikant. Een vakman legt die naast de eis van de kamer en kiest zo de lengte. Als vuistregel noemt Milieu Centraal voor de woonkamer minstens één rooster van 1 meter bij 10 centimeter, en liefst twee roosters tegenover elkaar voor de beste luchtverplaatsing.^MC

De regels gaan over wat de roosters kunnen. In de praktijk telt ook hoe je ze gebruikt. Een rooster dat dichtstaat, een tochtrol onder de deur of een kast voor het rooster: dan haalt geen enkele kamer de eis. Laat onder binnendeuren minimaal 1,5 centimeter ruimte, zodat de lucht door het huis kan.^MC Hoe je een rooster kiest dat genoeg lucht geeft zonder tocht, staat in de gids soorten roosters.

Meten in plaats van rekenen

Of er genoeg verse lucht binnenkomt, meet je het makkelijkst met een CO2-meter. Zet hem in de woonkamer en de slaapkamers, ook 's nachts. Milieu Centraal geeft drie grenzen:^MC

• Tot 750 ppm: de luchtkwaliteit is goed.
• 750 tot 1.200 ppm: het kan beter. Zet het rooster verder open.
• Boven 1.200 ppm: de ventilatie is onvoldoende.

Een CO2-meter kost tussen €80 en €300.^MC Haalt een slaapkamer 's nachts steeds de 1.200, ook met het rooster helemaal open, dan is het rooster te klein of zit het op de verkeerde plek. Lees dan ventilatierooster plaatsen.

Zie je vooral vocht, condens of schimmel, dan is dat een signaal van te weinig ventilatie of een ander probleem.^MC Een goed vochtpercentage in huis ligt tussen 40 en 60%.^MC

Veelgestelde vragen

Hoeveel ventilatie heeft een slaapkamer nodig?

In een bestaand huis minstens 0,7 dm³/s per m², met een minimum van 7 dm³/s.^Bbl Voor 12 m² is dat 8,4 dm³/s, ongeveer 30 m³ per uur (berekening redactie).

Wat is 1 dm³/s in kuub per uur?

1 dm³ per seconde is 3,6 m³ per uur.

Geldt de nieuwbouwregel ook voor mijn oude huis?

Nee. Voor een bestaand huis geldt artikel 3.67.^Bbl Bij een verbouwing kan voor het nieuwe deel een hoger niveau gelden; vraag dat na bij je gemeente.

Hoe weet ik of er genoeg lucht binnenkomt?

Met een CO2-meter. Tot 750 ppm is goed, tussen 750 en 1.200 ppm kan beter, daarboven is de ventilatie onvoldoende.^MC