Zelfregelend ventilatierooster: hoe het werkt en wat het kost

Een zelfregelend ventilatierooster reageert op de wind. Staat de wind erop, dan gaat het rooster wat meer dicht. Is het rustig, dan gaat het wat meer open. Zo komt er steeds ongeveer evenveel verse lucht binnen. Gewone roosters vervangen door zelfregelende kost gemiddeld €900 per woning.^MC

Het probleem van een gewoon rooster

Bij een gewoon ventilatierooster regel je zelf hoe ver het openstaat. Hoe ver is genoeg? Dat hangt af van hoeveel mensen er in de kamer zijn en van hoe hard het waait.^MC En dat laatste verandert de hele dag.

Op een windstille dag komt er door een half open rooster weinig lucht binnen. Bij storm komt er door hetzelfde rooster ineens veel te veel koude lucht binnen. Dat voel je als tocht. Veel mensen zetten het rooster dan dicht, en vergeten het daarna weer open te zetten. Zo zit je de rest van de week met te weinig verse lucht.

Milieu Centraal noemt tocht bij roosters een bekende klacht. Het gebeurt vooral als het buiten koud is en de wind op de gevel staat.^MC Een zelfregelend rooster is precies voor dit probleem gemaakt.

Hoe een zelfregelend rooster werkt

Een zelfregelend rooster heet ook wel een winddrukgeregeld of drukgeregeld rooster. In het rooster zit een klep die reageert op de druk van de wind. Als de wind erop staat, gaat de klep wat meer dicht. Bij weinig wind gaat hij meer open. Zo laat het rooster een constante hoeveelheid lucht door.^MC

Je merkt het vooral op dagen met veel wind. Er komt dan niet meer lucht binnen dan nodig, dus minder koude tocht en minder warmteverlies. Op rustige dagen komt er toch genoeg lucht binnen.^MC

Het rooster regelt alleen de wind. Openzetten doe je nog steeds zelf. Een zelfregelend rooster dat dichtstaat, laat ook niets door.

Twee soorten: veertjes of een sensor

Er zijn twee soorten zelfregelende roosters.^MC

Een mechanisch rooster heeft geen stroom en geen bediening nodig, behalve het open- en dichtzetten. Een elektronisch rooster heeft een sensor en een motortje, en dus stroom. Dat vraagt meer werk bij het plaatsen.

En een rooster met CO2-sturing?

Een stap verder gaat vraagsturing. Daarbij meet een sensor hoeveel vervuiling er in de binnenlucht zit, bijvoorbeeld met een CO2-sensor, en past het systeem de ventilatie daarop aan.^MC Zitten er veel mensen in de kamer, dan gaat er meer lucht door. Is het huis leeg, dan minder. Je hoeft er dan zelf niet aan te denken.

Bij roosters betekent dat: een rooster met een motortje dat opengaat als de CO2 in de kamer stijgt. Dat zie je vooral in combinatie met mechanische afzuiging, waar ook de box op zolder op CO2 stuurt. Milieu Centraal noemt voor de woonkamer nog een andere stap: een ventilatie-unit in de buitenmuur die de warmte terugwint en vraaggestuurd is.^MC

Gaat het je vooral om tocht, dan is een mechanisch zelfregelend rooster de eenvoudigste stap. Wil je de lucht in een slaapkamer of woonkamer echt op peil houden, dan helpt een CO2-meter eerst om te zien of het nodig is.

Mag dat volgens de regels?

Ja. Voor nieuwbouw schrijft het Bbl voor dat een natuurlijke toevoer regelbaar is: een laagste stand van hoogstens 10% van de capaciteit, een stand van 100%, en minstens twee standen daartussen. Het Bbl zegt er uitdrukkelijk bij dat de toevoer in dat regelgebied zelfregelend mag zijn.^Bbl

Voor een bestaand huis stelt het Bbl geen eisen aan de standen. Daar gaat het om de hoeveelheid lucht per kamer.^Bbl Hoeveel dat is, staat in hoeveel ventilatie per kamer.

Wat het kost

Milieu Centraal noemt gemiddeld €900 per woning om gewone roosters te vervangen door drukgeregelde roosters.^MC Dat is een gemiddelde voor een heel huis, niet voor één rooster. Hoeveel jij betaalt, hangt af van het aantal ramen, de lengte van de roosters en de plek.

Subsidie is er niet voor. De ISDE voor ventilatie geldt alleen voor drie typen ventilatie-units, en alleen samen met isolatie.^RVO Vervang je toch je kozijnen, dan kost een zelfregelend rooster meestal het minst extra werk: Milieu Centraal raadt aan dan meteen zelfregelende roosters in de nieuwe ramen of kozijnen te laten zetten.^MC

Wanneer kies je een zelfregelend rooster?

• Je gevel vangt veel wind. Dan is het verschil tussen een windstille dag en een stormdag groot, en merk je het meeste van de klep.
• Je zet roosters vaak dicht tegen tocht. Een zelfregelend rooster kun je open laten staan.
• Je vervangt ramen of kozijnen. Dan is het een kleine extra stap.^MC
• Je woont aan een drukke weg. Kijk dan naar een rooster dat zelfregelend én geluiddempend is. Zie tocht en geluid.

Een zelfregelend rooster lost niet alles op. Heb je te weinig roosters, of zitten ze op een plek waar de lucht meteen op je nek valt, dan helpt een klep niet. Kijk dan eerst naar de plek: ventilatierooster plaatsen. Alle soorten naast elkaar staan in de gids soorten roosters.

Onderhoud

Een zelfregelend rooster vraagt hetzelfde als een gewoon rooster. Maak het minstens één keer per jaar schoon met een borstel of stofzuiger.^MC Let erop dat de klep vrij kan bewegen: stof en spinrag kunnen een veertje hinderen. Laat het rooster verder altijd open.^MC

Veelgestelde vragen

Wat is een zelfregelend ventilatierooster?

Een rooster dat reageert op de winddruk: bij veel wind gaat het wat meer dicht, bij weinig wind wat meer open. Zo komt er steeds ongeveer evenveel lucht binnen.^MC

Wat kost het?

Gewone roosters vervangen door drukgeregelde roosters kost gemiddeld €900 per woning.^MC

Moet een zelfregelend rooster ook open?

Ja. Het rooster regelt alleen de wind. Openzetten doe je zelf, en Milieu Centraal adviseert roosters altijd open te laten.^MC